คำอนุโมทนา เป็นคำสอนหรือคำให้ศีลให้พรที่พระสงฆ์กล่าวให้แก่ผู้ถวายภัตตาหาร มีหลักฐาน
เชื่อได้ว่าในสมัยที่พระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ คำอนุโมทนาอยู่ในระบบคำสอนทั้งสิ้น ครั้นหลังพุทธปรินิพพาน เมื่อพระพุทธศาสนาแผ่ขยายไปประเทศต่าง ๆ คำอนุโมทนาจึงค่อย ๆ ขยายจากระบบคำสอนออกเป็นคำให้ศีลให้พรเพิ่มขึ้นอีกส่วนหนึ่งในภายหลัง

              จากอดีตถึงปัจจุบันคำอนุโมทนาที่พระสงฆ์ไทยใช้อยู่ล้วนเป็นภาษาบาลี หากผู้ใดแปลคำอนุโมทนาได้ หรือรู้คำที่ท่านผู้รู้แปลเป็นคำไทยไว้จะรู้เห็นได้เองว่า คำอนุโมทนาที่พระภิกษุสงฆ์ใช้อยู่ ท่านจัดรวบรวมไว้ในหมวดอนุโมทนาวิธี ในหนังสือสวดมนต์ฉบับหลวง มีทั้งคำสอนและคำให้ศีลให้พร ชื่อว่าเจริญรอยตามพระบรมพุทธานุญาต และตามจารีตที่กำหนดไว้แต่ปางก่อน

              การที่พระภิกษุสงฆ์จะหาโอกาสถ่ายเทความรู้ให้แก่ประชาชน หรือทายกทายิกาแห่งวัดนั้น ๆ เพื่อให้เขาเหล่านั้น มีความสุขความเจริญ ก็กระทำได้ ในโอกาสที่ชุมนุมกันมาก ๆ เช่นวันพระหรือวันธรรมสวนะ ตอนเวลาที่พระภิกษุฉันภัตตาหาร เสร็จแล้ว ก่อนที่จะยถาสัพพีก็อนุโมทนาในโอกาสนั้น อันเป็นการอนุโมทนาในรูปแบบคำสอนตามพุทธานุญาต แต่ถ้าท่านผู้มีหน้าที่อนุโมทนาเห็นสมควรจะอนุโมทนาก่อนฉัน หรือในเวลาที่พระภิกษุรูปอื่นฉันอยู่ก็ย่อมกระทำได้

              คำอนุโมทนาเป็นภาษาบาลีที่พรภิกษุสงฆ์เคยอนุโมทนาในวันพระ หรือวันธรรมสวนะในวัดของตนอย่างใด ก็ยังคงเป็นไปตามนั้น ไม่มีการเปลี่ยนแปลงแต่ประการใด แต่ถ้าจะเพิ่มคำอนุโมทนาเป็นภาษาไทยให้อยู่ในขอบเขตแห่งหัวข้อ หรือหมวดเรื่องตามที่มหาเถรสมาคมจะได้กำหนดไว้ โดยอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม

              โดยปกติแล้ว การอนุโมทนาเป็นภาษาไทยเป็นหน้าที่ของเจ้าอาวาส แห่งวัดนั้น ๆ จะถึงอนุโมทนา แต่ถ้าเจ้าอาวาสขัดข้อง หรือเห็นเป็นการสมควรจะมอบหมายให้รองเจ้าอาวาส ผู้ช่วยเจ้าอาวาส หรือพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งทำหน้าที่อนุโมทนาแทนก็ได้ แต่ต้องอยู่ในขอบเขตที่เจ้าอาวาสมอบหมาย

              กำหนดเขตการอนุโมทนาเป็นภาษาไทยนั้น กำหนดในทุกวันพระหรือวันธรรมสวนะในเทศกาลเข้าพรรษา ในเวลาทายกทายิการ่วมประชุมทำบุญตักบาตร แต่ถ้าวัดใดเห็นสมควรจะขยายการอนุโมทนาเป็นภาษาไทยออกไปในทุกวันพระ หรือวันธรรมสวนะในเวลานอกพรรษาหรือในวันที่ประชาชนมาร่วมบำเพ็ญกุศลในวัดเป็นการพิเศษก็ย่อมกระทำได้ตามความเหมาะสม

              กำหนดเวลาที่จะอนุโมทนาเป็นภาษาไทย ไม่ควรจะต่ำกว่า 10 นาที และไม่เกิน 30 นาที เว้นแต่ทายกทายิกา จะขอให้เพิ่มเวลาออกไปอีก เมื่อจบการอนุโมทนาเป็นภาษาไทยแล้วจึงอนุโมทนาเป็นภาษาบาลีตามที่เคยปฏิบัติมา